In deze rubriek stellen ze zich voor.
Shams Hazim
Shams Hazim (28) studeerde Industrial Design aan de Technische Universiteit Eindhoven en miste in zijn studie één ding: de link met de natuur. Inmiddels staat hij met twee zelfgemaakte insectentorens bij InnovA58. Hij is de eerste innovator in deze rubriek.
Wie ben je en waar kom je mee naar InnovA58?
“Ik ben dus Shams en kom uit Den Bosch en heb Industrial Design gestudeerd aan de TU Eindhoven. Het is een creatieve maar ook technische studie. Wat ik heel erg miste, was de link naar natuur en biodiversiteit. Dus met mijn technische achtergrond ben ik gaan kijken: hoe kan ik met de techniek de natuur helpen?
Daarbij ben ik heel breed begonnen. Ik heb met biologen en ecologen gesproken en ben eigenlijk op insecten gestuit. Één van die ecologen zei tegen mij: het gaat heel erg slecht met insecten. En toen ben ik via-via met Rijkswaterstaat in contact gekomen.
Die toren heb ik ontwikkeld in samenwerking met ecologen, biologen en entomologen (insectendeskundigen). Ik vroeg aan hen: wat heeft een insect nou echt nodig? En ze hebben eigenlijk precies hetzelfde nodig als mensen: water, voedsel en een schuilplek. Die drie aspecten wilde ik combineren in mijn toren.
De toren bestaat uit verschillende modules die ik zelf 3D-print met klei, in mijn eigen atelier. Elke module heeft een andere structuur: wirwarren, spleten, cocons. Want elk insect heeft zo zijn eigen voorkeuren. De buitenkant is de schuilplaats, de binnenkant vul ik met organisch materiaal uit de omgeving. Bovenop zit een kelk die regenwater opvangt, maar ik probeer water ook op allerlei andere plekken in de toren vast te houden, zodat insecten er direct bij kunnen. Klei houdt warmte goed vast, waardoor insecten er ook op afkomen om op te warmen. Sommige wateropvangplekken heb ik geglazuurd, zodat ze glinsteren in de zon. Want veel insecten vliegen hoog en zoeken naar glinstering als ze water willen.”
Welk probleem wil je oplossen?
“Afgelopen 30 jaar is ongeveer 75% van de insecten verdwenen en er wordt heel weinig tegen gedaan. En als er iets voor gedaan wordt, dan is het vrijwel altijd voor dezelfde paar insecten. Het is altijd voor de bij. Het is altijd voor de vlinder. Het zijn altijd de populaire, charismatische insecten.
Een entomoloog zei tegen mij: maak gewoon iets voor bijen, want daar weten we alles van. Van alle andere insecten weten we vrijwel niks. Dus als je iets voor bijen maakt, heb je meteen iets wat werkt. En ik dacht van: ja, maar dat slaat nergens op. Dan gaan we met zijn allen de rest van de insecten vergeten.
Ik doe eigenlijk precies het tegenovergestelde. Daarom heet mijn studio ook Underbug: omdat ik het doe voor de underdogs - de soorten die over het hoofd worden gezien.”
Wat moet er na de test anders zijn dan ervoor?
“Je moet het zien als een prototype. Uiteindelijk zijn het allemaal prototypes en de volgende gaat ook een prototype zijn. Ik zie bij de eerste toren die we in juni 2025 geplaatst hebben al heel goed wat er werkt en wat er niet werkt.
De tweede toren die net geplaatst is naast het Symbiotisch Bouwen Paviljoen is 2.15 meter groot. Ik heb er kamers in gemaakt, zodat insecten niet meer in één grote open ruimte zitten. Wat fijn is voor ze, omdat ze altijd proberen te schuilen en zo min mogelijk natuurlijke vijanden proberen tegen te komen.
Ik heb ook wateropvang aan de buitenkant toegevoegd, zodat insecten er direct bij kunnen. Want bij de eerste toren zag ik al veel meer insectenactiviteit rondom de kelk dan ik had verwacht. Ik zag insecten die het water uit de klei aan het drinken waren. Ook heb ik planten in de structuur zelf geïntegreerd, afgestemd op de lokale flora. Elke keer probeer ik met elke toevoeging iets terug te geven aan de omgeving.”
Wat is je droom?
“Sowieso de insecten terugkrijgen in Nederland. Dat is de allergrootste droom. Eigenlijk is de droom dat ik dit niet meer hoef te maken. Maar ik droom er ook van om dit mijn fulltime job te maken. Dat is het nu nog niet. Daarvoor moet ik nog een paar stappen zetten. Het zou top zijn als ik nog een paar torens op verschillende plekken zou kunnen neerzetten. Dat is ook voor het onderzoek echt heel waardevol, want hoe meer locaties, hoe meer je leert. Daar ben ik nu naar op zoek. “
Wat is je tip aan andere innovators?
“Mijn tip is gewoon maken, testen en itereren. Zo snel mogelijk beginnen. Niet te lang aan de tekentafel zitten. Ik ben hier zelf ook schuldig aan geweest in het verleden: heel veel nadenken, heel veel onderzoeken, maar op een gegeven moment moet je gewoon doen.”
Meer informatie over de insectentoren staat op www.underbug.nl.